POWSTANIE WIELKOPOLSKIE PO KÓRNICKU
Powstanie Wielkopolskie na trwałe wpisało się w kalendarz najważniejszych polskich uroczystości patriotycznych. Od 2021 roku, dzięki wieloletnim staraniom środowisk i działaczy z Wielkopolski, 27 grudnia obchodzimy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego – święto państwowe upamiętniające triumf, który odmienił losy regionu i całej odradzającej się Rzeczypospolitej.
Uczestnicząc w licznych wydarzeniach związanych z wielkopolskim zrywem niepodległościowym, można dostrzec pewną charakterystyczną prawidłowość. Wielu mieszkańców regionu zna ogólny przebieg powstania, rozumie jego znaczenie i chętnie bierze udział w uroczystościach organizowanych na poziomie wojewódzkim czy ogólnopolskim. W tej zbiorowej pamięci brakuje jednak często elementu „indywidualnego zakorzenienia” – wiedzy o tym, jak powstanie wyglądało w rodzinnych miejscowościach, na ulicach, którymi chodzimy na co dzień, w miejscach, które mijamy, nie zdając sobie sprawy z ich rangi.
Tymczasem dzieje Powstańców Wielkopolskich z okolic Kórnika i Bnina, walczących jako kompanie kórnickie, to materiał na pełnometrażowy film historyczny. Ich wkład w zwycięstwo powstania był ogromny i niejednokrotnie okupiony najwyższą ofiarą. Mimo to pamięć o kompaniach kórnickich – zarówno lokalna, jak i ponadlokalna – pozostaje zaskakująco skromna. Choć pamięć o kompanii jest symbolicznie obecna w postaci tablic, pomników i ceremonii składania kwiatów, świadomość ich historycznych dokonań wśród lokalnej społeczności jest wciąż niewielka.
Z potrzeby przywracania tej pamięci narodziły się wieloletnie działania Stowarzyszenia Pasjonat. Poprzez liczne inicjatywy staramy się popularyzować wiedzę o kompaniach kórnickich i ich udziale w Powstaniu Wielkopolskim. Stworzyliśmy interaktywną grę terenową „Śladem kompanii kórnickich”, opartą na platformie geocachingowej, oraz wystawę „Ładuj… Cel… Pal!”, prezentującą umundurowanie i wyposażenie powstańców z Kórnika i okolic. Oddawana w Państwa ręce publikacja jest pierwszym, tak kompleksowym zbiorem informacji, dotyczących działań kompanii kórnickich. Jej celem jest przedstawienie tej niezwykle ciekawej historii w sposób przystępny, uporządkowany i atrakcyjny wizualnie. Bogaty materiał fotograficzny, liczne grafiki oraz przejrzysta forma mają zachęcić do poznania losów kórnickich powstańców i wypełnić lukę w dotychczasowych opracowaniach.
W publikacji opisano i usystematyzowano genezę tworzenia oddziałów powstańczych w Kórniku i Bninie, udział kompanii kórnickich w walkach o Poznań oraz w działaniach na terenie Wielkopolski. Zebrano i uporządkowano rozproszone dotąd informacje, tworząc spójny obraz wydarzeń rozgrywających się w latach 1918–1919 w Kórniku i okolicach. Uzupełnieniem są ciekawostki i mniej znane epizody związane z regionem i powstaniem, zebrane podczas wieloletniej działalności Stowarzyszenia Pasjonat oraz badań autora.
Niech ta publikacja stanie się inspiracją do dalszych poszukiwań, odkrywania lokalnej historii oraz przywracania należnej pamięci Powstańcom Wielkopolskim z Kórnika i okolic.
Jan Suszczyński,
Przedstawiciel Stowarzyszenia Pasjonat
Publikacja "Powstanie Wielkopolskie po kórnicku" PDF
Współfinansowano ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej jako część projektu „Śladem kompanii kórnickich - historia na kółkach” Stowarzyszenia Pasjonat w ramach konkursu "Historia i tradycje oręża polskiego”.
